“Ik heb alles al geprobeerd,” hoor ik regelmatig van vrouwen die het advies hebben gekregen om met GLP-1-medicatie te beginnen, maar daar zelf nog niet helemaal uit zijn.

Wanneer we tijdens een adviesgesprek bespreken wat zij precies hebben geprobeerd, blijkt daar vaak een lange geschiedenis achter te zitten. Verschillende diëten, calorieën tellen, maaltijdvervangers, een GLI, begeleiding door een diëtist of leefstijlcoach, meer bewegen, minder vet eten, intermittent fasting en soms ook een of meerdere periodes waarin zij koolhydraatarm hebben gegeten. Vaak lukte het aanvankelijk om af te vallen, waarna het gewicht stagneerde of langzaam weer terugkwam.

Ik twijfel er dan ook niet aan dat deze vrouwen al ontzettend veel hebben gedaan. Zij beschikken meestal ook over veel kennis over voeding en hebben vaak jarenlang geprobeerd om hun gewicht onder controle te krijgen. Het probleem is dan ook zelden dat zij nog nooit hebben gehoord dat zij gezonder moeten eten, meer moeten bewegen of minder calorieën moeten gebruiken.

Toch valt mij tijdens deze gesprekken iets op: een zorgvuldig opgebouwde keto leefstijl onder deskundige begeleiding zit meestal niet tussen die eerdere pogingen.

Dat verbaast mij ook niet: een therapeutisch toegepaste keto leefstijl wordt binnen de reguliere zorg nog maar beperkt ingezet bij obesitas, insulineresistentie en andere vormen van metabole ontregeling. Daardoor is de kans dat iemand hier eerder deskundig in is begeleid in de praktijk simpelweg niet zo groot.

Sommige vrouwen denken wel dat zij keto hebben geprobeerd, omdat zij een tijdlang geen brood, pasta, rijst of aardappelen hebben gegeten. Wanneer ik vervolgens vraag hoeveel koolhydraten zij per dag gebruikten, hoeveel eiwit en vet zij aten, of zij voldoende energie binnenkregen en of zij daadwerkelijk nutritionele ketose bereikten, blijken die vragen meestal nooit aan de orde te zijn geweest.

Daarom vind ik dat de uitspraak “ik heb alles al geprobeerd” soms nog een vervolgvraag verdient:

Heb je ooit een goed opgebouwde keto leefstijl gevolgd, of heb je ooit alleen geprobeerd om minder koolhydraten te eten?

Jarenlang proberen laat zijn sporen na

Wie jarenlang probeert af te vallen, begint zelden onbevangen aan een volgende poging. Iedere eerdere ervaring speelt mee. Er kan onzekerheid ontstaan over wat nog verstandig is om te eten, angst om opnieuw aan te komen en twijfel aan het eigen vermogen om een verandering vol te houden.

Veel vrouwen hebben bovendien ervaren dat zij tijdens een dieet aanvankelijk redelijk kunnen functioneren, maar na verloop van tijd steeds meer honger, trek of vermoeidheid krijgen. Zij moeten voortdurend nadenken over wat zij wel en niet mogen eten, proberen porties klein te houden en raken ontmoedigd wanneer het gewichtsverlies afneemt. Zodra zij iets losser gaan eten, komt het gewicht vaak weer terug.

Daaruit kan gemakkelijk de conclusie ontstaan dat hun lichaam niet wil meewerken of dat zij eenvoudigweg te weinig discipline hebben. Die conclusie doet geen recht aan de biologische werkelijkheid. Lichaamsgewicht en eetgedrag worden mede beïnvloed door complexe hormonale, neurologische en metabole processen. Obesitas wordt door internationale gezondheidsorganisaties dan ook gezien als een chronische aandoening die het risico verhoogt op onder andere diabetes type 2, hart- en vaatziekten en verschillende andere gezondheidsproblemen.

Dat betekent uiteraard niet dat de hoeveelheid energie die iemand eet er niet toe doet. Om lichaamsvet te verliezen moet het lichaam uiteindelijk meer opgeslagen energie vrijmaken dan het opslaat. De vraag is echter waardoor iemand structureel meer of minder gaat eten, waarom honger bij de ene persoon voortdurend aanwezig is en waarom het voor een lichaam met insulineresistentie zo moeilijk kan zijn om soepel tussen glucose- en vetverbranding te schakelen.

Juist daar wordt het gesprek interessanter dan het algemene advies om simpelweg minder te eten.

Obesitas is meer dan een kwestie van calorieën

Bij veel vrouwen met ernstig overgewicht of obesitas is sprake van insulineresistentie. Dat betekent dat lichaamscellen minder gevoelig reageren op insuline. De alvleesklier kan dit aanvankelijk compenseren door meer insuline af te geven, waardoor de bloedsuiker lange tijd nog binnen de gebruikelijke grenzen kan blijven. Een normale nuchtere glucosewaarde sluit een verhoogde insulineproductie dus niet automatisch uit.

Wanneer de compensatie uiteindelijk tekortschiet, kan de bloedsuiker oplopen en diabetes type 2 ontstaan. De Wereldgezondheidsorganisatie omschrijft diabetes type 2 als een metabole aandoening waarbij het lichaam onvoldoende op insuline reageert of onvoldoende insuline produceert.

Insuline heeft verschillende functies. Het hormoon helpt glucose vanuit het bloed beschikbaar te maken voor cellen en bevordert de opslag van overtollige energie. Tegelijkertijd remt insuline de vrijmaking van vet uit vetcellen. Dat is onder normale omstandigheden een nuttig en noodzakelijk systeem: na een maaltijd wordt energie opgeslagen en in de uren daarna weer beschikbaar gemaakt.

Bij insulineresistentie en langdurig verhoogde insulinespiegels kan die metabole afwisseling minder soepel verlopen. Het lichaam beschikt dan wel over een grote hoeveelheid opgeslagen energie, terwijl de toegang tot die energie op bepaalde momenten minder vanzelfsprekend kan zijn. Dit kan samengaan met schommelingen in energie, sneller terugkerende honger, trek en moeite om langere tijd verzadigd te blijven.

Daarbij speelt meer dan alleen insuline. Ook slaap, stress, spiermassa, beweging, hormonale veranderingen, medicatie, de samenstelling van voeding en de mate waarin voedsel sterk bewerkt is, kunnen invloed hebben op honger, verzadiging en energieregulatie.

Een keto leefstijl is daarom geen magische omweg rond de energiebalans. Het is een voedingsinterventie die de metabole context verandert waarbinnen die energiebalans tot stand komt. Door de koolhydraatinname voldoende te verlagen, neemt de directe behoefte aan insuline af en krijgt het lichaam meer ruimte om vetzuren en ketonen als brandstof te gebruiken.

Waarom GLP-1 zoveel vrouwen aanspreekt

Wanneer GLP-1-medicatie ter sprake komt, denken buitenstaanders soms dat iemand vooral zo snel mogelijk gewicht wil verliezen. In mijn gesprekken met vrouwen hoor ik vaak iets anders. Zij verlangen vooral naar minder honger, minder trek en minder voortdurende gedachten aan eten. Zij willen ervaren hoe het voelt wanneer eten niet de hele dag aandacht vraagt.

GLP-1-receptoragonisten bootsen de werking na van het lichaamseigen incretinehormoon GLP-1. Afhankelijk van het specifieke middel beïnvloeden deze medicijnen onder andere de glucoseafhankelijke insulineafgifte, de glucagonafgifte, de maaglediging en de centrale regulatie van eetlust. Verminderde voedselinname en een sterker gevoel van verzadiging spelen een belangrijke rol bij het gewichtsverlies dat met deze middelen kan worden bereikt.

In onderzoek met semaglutide rapporteerden deelnemers onder andere minder honger en cravings en meer controle over hun eetgedrag. Dat verklaart waarom sommige vrouwen GLP-1 ervaren als de eerste interventie die werkelijk rust brengt rondom eten.

Dit artikel is geen pleidooi voor of tegen deze medicatie. Voor sommige mensen kan GLP-1 een passende medische behandeling zijn. Voor anderen wegen praktische, medische, financiële of persoonlijke bezwaren mee. Die afweging hoort thuis bij de vrouw zelf en haar behandelend arts.

Wel vind ik het relevant dat veel vrouwen GLP-1 overwegen vanwege precies die problemen waarop een goed opgebouwde keto leefstijl eveneens invloed kan hebben: honger, trek, verzadiging, food noise en de metabole ontregeling die vaak samenhangt met obesitas.

De werkingsmechanismen zijn verschillend en de twee interventies zijn dus niet onderling uitwisselbaar. De overlap zit vooral in een deel van het effect waarnaar vrouwen op zoek zijn.

Koolhydraatarm eten is niet automatisch keto

“Koolhydraatarm” is een brede term. Iemand kan minder brood eten, pasta vervangen door courgette en suiker uit de koffie laten, terwijl de totale koolhydraatinname nog steeds ruim boven het niveau ligt waarop nutritionele ketose ontstaat. Ook producten die gezond of koolhydraatarm worden genoemd, kunnen gezamenlijk voldoende koolhydraten leveren om de ketonenproductie laag te houden.

Daar is op zichzelf niets mis mee. Een matige koolhydraatbeperking kan voor sommige mensen een passende en haalbare voedingskeuze zijn. Zij kan leiden tot een lagere inname van suiker en sterk bewerkte voeding en kan verbetering geven in gewicht, bloedsuiker en triglyceriden.

Het wordt problematisch wanneer iemand na zo’n periode concludeert dat “keto niet werkt”, terwijl er nooit daadwerkelijk sprake is geweest van een keto leefstijl.

Nutritionele ketose ontstaat wanneer de beschikbaarheid van koolhydraten voldoende laag wordt om de lever de productie van ketonen duidelijk te laten verhogen. Het lichaam blijft altijd glucose gebruiken en produceren waar dat nodig is, maar het aandeel vetzuren en ketonen in de energievoorziening neemt toe.

In mijn begeleiding werk ik met een koolhydraatlimiet van maximaal 25 gram netto koolhydraten per dag. Dat is een praktisch en voldoende streng uitgangspunt waarbij we er bij de meeste mensen redelijkerwijs vanuit kunnen gaan dat nutritionele ketose wordt bereikt, zonder dat dit voortdurend met een ketonenmeter hoeft te worden gecontroleerd.

De precieze hoeveelheid koolhydraten waarbij iemand in ketose blijft, kan individueel verschillen. Factoren zoals activiteit, spiermassa, insulineresistentie en totale energie-inname kunnen daarop van invloed zijn. Toch kies ik in de opstartfase niet voor een ruime persoonlijke grens, omdat dat onnodige onzekerheid geeft. Een duidelijke limiet van maximaal 25 gram netto koolhydraten biedt structuur en maakt het mogelijk om de keto leefstijl eerst stevig neer te zetten.

Bovendien wordt een keto leefstijl niet uitsluitend bepaald door de koolhydraatmacro. Ook de hoeveelheden eiwit en vet, de verdeling over maaltijden en de totale energie-inname moeten kloppen.

Wat een goed opgebouwde keto leefstijl inhoudt

Een van de meest voorkomende valkuilen die ik in mijn praktijk zie, is dat vrouwen tegelijkertijd hun koolhydraten én hun totale voedselinname zeer sterk verlagen. Zij schrappen brood, fruit, aardappelen, rijst en tussendoortjes, maar zetten daar geen volwaardige maaltijden tegenover.

Het ontbijt wordt bijvoorbeeld alleen koffie met room, de lunch bestaat uit een paar plakjes kaas en ’s avonds volgt een relatief kleine maaltijd. Op papier lijkt de voeding misschien keto, maar in werkelijkheid eet iemand structureel te weinig energie en vaak ook te weinig eiwit.

Aanvankelijk kan dat goed lijken te gaan. Zeker wanneer de eetlust tijdelijk afneemt, voelt weinig eten gemakkelijk. Na verloop van tijd kunnen vermoeidheid, trek, cravings, slecht herstel, verlies van spiermassa en een steeds grotere behoefte aan energierijke producten ontstaan. Vervolgens krijgt keto de schuld, terwijl het probleem in belangrijke mate bij de opbouw lag.

Een goed opgebouwde keto leefstijl bestaat daarom uit volwaardige maaltijden die voldoende voeding leveren. In mijn begeleiding werk ik meestal met drie duidelijke maaltijden per dag, zeker tijdens de opstartfase. Iedere maaltijd bevat een herkenbare eiwitbron en voldoende vet om de maaltijd compleet en verzadigend te maken. Groenten, vocht en mineralen krijgen eveneens aandacht.

Het vetmacro gebruik ik daarbij niet als een opdracht om overal onbeperkt boter, room en olie aan toe te voegen. Voedingsvet heeft verschillende functies. Het levert energie, helpt een maaltijd verzadigend te maken en maakt het mogelijk om de sterk verminderde energie uit koolhydraten op een passende manier te vervangen. De benodigde hoeveelheid hangt onder andere af van het doel, de actuele voedselinname, de hoeveelheid lichaamsvet en de mate waarin iemand vet kan mobiliseren.

Voldoende eiwit is een fundamenteel onderdeel

Eiwit verdient binnen een keto leefstijl nadrukkelijk aandacht. Het ondersteunt het behoud en de opbouw van spiermassa, levert essentiële aminozuren en draagt bij aan verzadiging. Vooral voor vrouwen vanaf ongeveer veertig jaar wordt dit steeds belangrijker: hormonale veranderingen, minder beweging, herhaald afvallen en onvoldoende krachttraining kunnen het verlies van spiermassa versnellen.

Toch zie ik regelmatig dat vrouwen bang zijn om “te veel” eiwit te eten, omdat zij hebben gelezen dat eiwit automatisch in glucose wordt omgezet of ketose zou blokkeren. Dat is een te eenvoudige voorstelling van de fysiologie. Gluconeogenese is een gereguleerd proces waarmee het lichaam glucose produceert wanneer dat nodig is. Eiwit hoeft daarom binnen een goed opgebouwde keto leefstijl niet onnodig laag te worden gehouden.

Andersom is een onbeperkte hoeveelheid eiwit evenmin vanzelfsprekend passend. De persoonlijke behoefte, medische achtergrond, spiermassa, activiteit en doelen blijven van belang.

Bij vrouwen die GLP-1 gebruiken, vraagt dit onderwerp extra aandacht. Door de verminderde eetlust en eventuele maag-darmklachten kan de totale inname zo laag worden dat voldoende eiwit en andere essentiële voedingsstoffen moeilijker haalbaar zijn. Een keto leefstijl naast GLP-1 kan daarom niet simpelweg worden opgebouwd door nog meer voedingsmiddelen weg te laten. De beschikbare eetlust en maaltijdcapaciteit moeten eerst zorgvuldig worden beoordeeld.

Gebruik je al GLP-1?
Dit artikel richt zich vooral op de vraag of een goed opgebouwde keto leefstijl een passende stap kan zijn vóór de start met GLP-1. Gebruik je de medicatie al en wil je juist tijdens het gebruik werken aan een stevig voedingsfundament, voldoende eiwitinname en behoud van spiermassa? Speciaal daarvoor heb ik de zomerpilot Sterk na GLP-1 ontwikkeld.

Krachttraining helpt spiermassa behouden

Voldoende eiwit alleen is echter niet genoeg om spiermassa optimaal te behouden. Daarvoor is ook een trainingsprikkel nodig. Juist tijdens gewichtsverlies is krachttraining belangrijk, omdat het lichaam anders niet alleen vetmassa, maar ook spiermassa kan verliezen. Dat is ongunstig voor kracht, belastbaarheid en het energieverbruik in rust.

Voor vrouwen vanaf ongeveer veertig jaar verdient dit extra aandacht. Met het ouder worden neemt de spiermassa geleidelijk af en rond en na de overgang kan dit proces versnellen. De combinatie van voldoende eiwit en regelmatige krachttraining helpt om spiermassa zoveel mogelijk te behouden en ondersteunt daarmee ook de metabole gezondheid.

Krachttraining hoeft daarbij niet direct te betekenen dat je zwaar in een sportschool moet trainen. Ook thuis trainen met lichte gewichten, weerstandsbanden of het eigen lichaamsgewicht kan effectief zijn, zolang de spieren voldoende worden uitgedaagd en de belasting geleidelijk wordt opgebouwd.

Bij gebruik van GLP-1 is dit mogelijk nog belangrijker. Wanneer de totale voedselinname sterk afneemt, kan het aandeel gewichtsverlies uit vetvrije massa toenemen. Een goede eiwitinname en krachttraining horen daarom bij een zorgvuldige aanpak, zowel tijdens het gebruik van GLP-1 als bij het opbouwen van een keto leefstijl.

Wat ketose kan betekenen voor honger en verzadiging

Een van de opvallendste ervaringen die vrouwen tijdens een goed opgebouwde keto leefstijl kunnen hebben, is dat hun honger verandert. Zij kunnen langer verzadigd blijven na een maaltijd, minder behoefte krijgen aan tussendoortjes en minder vaak aan eten denken.

Onderzoek naar ketose en eetlust laat zien dat een ketogeen voedingspatroon de gebruikelijke toename van ghreline tijdens gewichtsverlies mogelijk gedeeltelijk kan onderdrukken. Ghreline wordt vaak omschreven als een hongerhormoon. Bij veel vormen van caloriebeperking stijgt het tijdens gewichtsverlies, wat het volhouden van een lagere energie-inname moeilijker kan maken. Reviews van het beschikbare onderzoek wijzen erop dat ketose deze stijging kan afremmen en subjectieve honger kan verminderen, hoewel de onderliggende mechanismen nog niet volledig zijn opgehelderd.

Ketonen zelf, waaronder bèta-hydroxybutyraat, worden onderzocht als mogelijke mediatoren van dit effect. Ook de hogere eiwitinname, de samenstelling van maaltijden, stabielere beschikbaarheid van energie en het wegvallen van veel sterk bewerkte producten kunnen bijdragen aan de ervaren verzadiging. Het is daarom te eenvoudig om de rust rondom eten volledig aan één hormoon of één keton toe te schrijven.

Niet iedereen reageert bovendien hetzelfde. Sommige vrouwen ervaren binnen korte tijd veel minder honger. Aaderen merken pas rust wanneer hun macro’s, maaltijdsamenstelling, slaap, mineraleninname of eetmomenten beter zijn afgestemd. Een vrouw die te weinig eet, kan aanvankelijk weinig honger voelen en later juist veel trek ontwikkelen. Minder eetlust is dus niet automatisch een bewijs dat de voeding goed is opgebouwd.

Een succesvolle keto leefstijl herken ik daarom niet uitsluitend aan een ketonenwaarde. De vrouw moet zich ook voldoende gevoed voelen, goed functioneren, herstellen van beweging, haar spiermassa zoveel mogelijk behouden en een voedingsstructuur ontwikkelen die zij werkelijk kan voortzetten.

Waarom keto in de praktijk regelmatig vastloopt

Wanneer iemand vertelt dat zij eerder keto heeft geprobeerd, wil ik precies weten hoe dat eruitzag. Vaak blijkt dat de uitvoering op meerdere punten kwetsbaar was.

Sommige vrouwen aten nog regelmatig producten waarmee de koolhydraatinname hoger uitviel dan zij dachten. Denk aan grote hoeveelheden zuivel, noten, keto-repen, chocolade, koolhydraatarme baksels, sauzen en kant-en-klare producten. Ieder afzonderlijk product leek te passen, terwijl de totale inname ketose of gewichtsverlies in de weg kon zitten.

Bij anderen lag het probleem juist bij te weinig eten. Zij combineerden keto direct met intermittent fasting, sloegen het ontbijt over en probeerden zo lang mogelijk zonder eten door te gaan. Dat kan tijdelijk een gevoel van controle geven, maar biedt niet altijd een stevig fundament. Zeker bij een lange dieetgeschiedenis, veel stress, slecht slapen of een sterk verstoord honger- en verzadigingsgevoel kan het verstandiger zijn om eerst drie volwaardige maaltijden neer te zetten.

Ook de kwaliteit van de maaltijden speelt mee. Een voedingspatroon dat grotendeels bestaat uit kaas, room, noten, keto-snacks en vetrijke koffie kan technisch weinig koolhydraten bevatten, maar is niet vanzelfsprekend goed afgestemd op eiwitbehoefte, micronutriënten, spijsvertering en verzadiging.

Daarnaast kunnen alcohol, slaaptekort, chronische stress, hormonale veranderingen, weinig spiermassa en een groot verschil tussen doordeweeks en het weekend de voortgang beïnvloeden. Vrouwen kijken dan vaak uitsluitend naar de koolhydraten en missen de andere factoren die hun resultaat mede bepalen.

Keto kan ook vastlopen omdat de verwachtingen niet realistisch zijn. Het snelle vochtverlies aan het begin wordt aangezien voor het tempo waarin het gewichtsverlies zal doorgaan. Wanneer de weegschaal daarna minder snel daalt, ontstaat twijfel. Terwijl kledingmaten, tailleomvang, bloedsuiker, energieniveau, slaap, honger en lichamelijk functioneren eveneens relevante signalen kunnen zijn.

Een goede begeleiding maakt deze factoren zichtbaar. Zij voorkomt dat iedere stagnatie wordt beantwoord met nóg minder eten, nóg minder koolhydraten of nóg langer vasten.

Persoonlijke macro’s geven structuur

Ik werk in mijn praktijk met persoonlijke macro’s omdat zij een concreet uitgangspunt bieden. Ze maken zichtbaar of een vrouw werkelijk laag genoeg in koolhydraten uitkomt, voldoende eiwit eet en genoeg vet en energie gebruikt om haar maaltijden compleet te maken.

Macro’s zijn daarbij een hulpmiddel, geen morele beoordeling. Het is geen ramp wanneer een dag iets anders uitvalt. Het doel is dat iemand begrijpt welke verhoudingen voor haar lichaam werken en leert herkennen wat er gebeurt wanneer zij daarvan structureel afwijkt.

Juist in drukke periodes laten vrouwen soms als eerste hun maaltijdstructuur en registratie los. Daardoor eten zij overdag te weinig, waarna later op de dag honger of cravings ontstaan. Zonder inzicht lijkt die trek uit het niets te komen. Met een paar dagen registratie wordt vaak zichtbaar dat het lichaam eenvoudigweg onvoldoende voeding heeft gekregen.

Werken met een app kan tijdelijk helpen om dit patroon objectief te maken. Uiteindelijk hoeft iemand niet voor altijd ieder voedingsmiddel af te wegen. Eerst moet echter duidelijk worden hoe een passende maaltijd er in de praktijk uitziet. Vanuit dat fundament kan later meer flexibiliteit ontstaan.

Keto is geen lijst met verboden producten

Een keto leefstijl wordt soms gepresenteerd als een lange lijst met voedingsmiddelen die nooit meer zouden mogen. Dat maakt de aanpak onnodig zwart-wit en vergroot de kans dat iemand na één afwijkende keuze denkt dat alles mislukt is.

De koolhydraatmacro vormt de begrenzing waarbinnen keuzes worden gemaakt. Sommige producten passen daardoor zelden of alleen in een kleine hoeveelheid. Dat is iets anders dan een moreel oordeel over goed of fout eten.

Tegelijkertijd betekent “het past binnen mijn macro’s” niet dat de kwaliteit van voeding irrelevant is. Een keto leefstijl die grotendeels op repen, zoetstoffen, bakproducten en sterk bewerkte snacks draait, geeft meestal minder verzadiging en minder voedingswaarde dan maaltijden die zijn opgebouwd rond eieren, vlees, vis, gevogelte, volwaardige zuivel waar passend, groenten en natuurlijke vetbronnen.

Mijn uitgangspunt is daarom herkenbare, zo min mogelijk bewerkte voeding. Het draait daarbij niet om perfectie maar om eenvoudige volwaardige maaltijden die meestal het beste fundament vormen voor verzadiging, voedingswaarde en uitvoerbaarheid.

Wanneer deskundige begeleiding belangrijk is

Veel mensen kunnen zelfstandig minder koolhydraten gaan eten. Een therapeutisch opgebouwde keto leefstijl vraagt in bepaalde situaties echter om meer zorgvuldigheid.

Dat geldt vooral bij diabetes type 2 en het gebruik van glucoseverlagende medicatie. Wanneer de koolhydraatinname sterk daalt, kan de behoefte aan bepaalde medicijnen snel veranderen. Zonder tijdige aanpassing kan hypoglykemie ontstaan. Bij gebruik van SGLT2-remmers bestaat bovendien een specifiek risico op euglykemische ketoacidose, waardoor medische afstemming noodzakelijk is.

Ook bloeddrukmedicatie kan soms moeten worden aangepast wanneer de bloeddruk daalt. Verder verdienen nier- en leverproblemen, een voorgeschiedenis met eetstoornissen, zwangerschap, borstvoeding, galblaas- of alvleesklierproblematiek en complexe medicatie extra beoordeling.

Nutritionele ketose is overigens iets anders dan diabetische ketoacidose. Nutritionele ketose is een gereguleerde fysiologische toestand met een beperkte verhoging van ketonen. Diabetische ketoacidose is een acute medische ontregeling die vooral voorkomt bij een ernstig tekort aan insuline en onmiddellijk behandeld moet worden. Juist omdat deze begrippen vaak worden verward, is goede voorlichting belangrijk.

Deskundige begeleiding betekent daarnaast dat iemand niet alleen een voedingslijst krijgt. De begeleider moet de medische achtergrond begrijpen, macro’s passend kunnen berekenen, de voedselinname kunnen beoordelen en herkennen wanneer klachten waarschijnlijk samenhangen met tekorten, medicatie, een verkeerde maaltijdopbouw of een andere medische oorzaak.

Keto als alternatief, aanvulling of vervolgstap

Een keto leefstijl en GLP-1 hoeven niet als twee ideologische kampen tegenover elkaar te staan. In de praktijk kunnen verschillende situaties voorkomen.

Een vrouw kan het advies hebben gekregen om met GLP-1 te beginnen en eerst willen onderzoeken of zij met een goed begeleide keto leefstijl voldoende verbetering kan bereiken. Dat is de situatie waarop dit artikel zich vooral richt.

Een andere vrouw gebruikt de medicatie al en wil tegelijkertijd een voedingsfundament opbouwen. Dan is het essentieel dat zij voldoende eiwit, energie, vocht en mineralen binnenkrijgt, juist omdat de eetlust sterk verminderd kan zijn.

Weer een andere vrouw is samen met haar voorschrijver bezig met afbouwen en wil voorkomen dat zij daarna terugvalt in haar eerdere eetpatroon. Ook dan kan een goed opgebouwde keto leefstijl helpen om structuur, verzadiging en metabole stabiliteit te ontwikkelen.

Welke route passend is, hangt af van de medische situatie, de mate van obesitas en metabole ontregeling, eerdere ervaringen, voorkeuren, bijwerkingen, haalbaarheid en de begeleiding die beschikbaar is.

Wanneer een goed opgebouwde keto leefstijl een serieuze optie kan zijn

Wanneer je denkt dat je keto al hebt geprobeerd, kun je jezelf een aantal vragen stellen:

• Wist je hoeveel koolhydraten je gemiddeld per dag at?
• Waren je eiwit- en vetmacro’s afgestemd op jouw lichaam, gezondheid en doelen?
• At je voldoende volwaardige voeding?
• Bestonden je dagen uit duidelijke, verzadigende maaltijden of probeerde je vooral zo weinig mogelijk te eten?
• Werd beoordeeld of je daadwerkelijk nutritionele ketose bereikte?
• Was er aandacht voor slaap, stress, beweging, spiermassa, vocht en mineralen?
• Werden medische aandoeningen en medicijnen meegenomen?
• En had je iemand die kon helpen wanneer je honger kreeg, klachten ontwikkelde of niet langer vooruitging?

Wanneer je op de meeste van deze vragen geen antwoord hebt, is het goed mogelijk dat je ooit koolhydraatarm hebt gegeten zonder werkelijk een goed opgebouwde keto leefstijl te hebben gevolgd.

Dat is geen verwijt: zonder deskundige begeleiding kun je immers niet weten wat jou nooit is uitgelegd.

Een zorgvuldige keuze begint met een goede beoordeling

Het doel van goede keto begeleiding is niet dat je afhankelijk wordt van schema’s, macro’s of een coach. Wel dat je begrijpt wat jouw lichaam nodig heeft en ervaart hoe het voelt wanneer je voeding werkelijk voor je werkt.

Dat fundament bestaat uit voldoende eiwit, passende koolhydraatbeperking, genoeg energie en vet, duidelijke maaltijden, aandacht voor mineralen en een leefstijl die ook slaap, stress, beweging en spiermassa serieus neemt.

Vanuit zo’n fundament kan uiteindelijk juist meer vrijheid ontstaan. Je hoeft niet voortdurend te improviseren, omdat je weet welke maaltijden je verzadigen. Je raakt minder snel in paniek wanneer een dag anders loopt, omdat je weet hoe je terugkeert naar je structuur. En pas wanneer de metabole basis stabiel is, kun je eerlijk beoordelen hoeveel flexibiliteit jouw lichaam verdraagt.

Dat is wezenlijk anders dan opnieuw een streng dieet beginnen en hopen dat wilskracht deze keer voldoende zal zijn.

Misschien heb je inderdaad jarenlang ontzettend veel geprobeerd. Dat mag worden erkend. Je hoeft je inzet niet te verdedigen en je hoeft je al helemaal niet schuldig te voelen omdat eerdere methoden geen blijvend resultaat hebben gegeven.

Toch kan er nog een belangrijke stap zijn die nooit werkelijk aan bod is gekomen.

Een periode waarin je niet zomaar brood, pasta en suiker schrapt, maar een keto leefstijl zorgvuldig laat afstemmen op jouw lichaam. Met persoonlijke macro’s, voldoende eiwit, genoeg energie, volwaardige maaltijden, aandacht voor je medische achtergrond en begeleiding wanneer de praktijk weerbarstiger blijkt dan de theorie.

Voor sommige vrouwen zal na een zorgvuldige beoordeling blijken dat GLP-1 een passende keuze is. Voor andere vrouwen kan een goed opgebouwde keto leefstijl een serieuze volgende stap zijn voordat zij met medicatie beginnen. Er zijn ook vrouwen voor wie een combinatie onder medische begeleiding het meest realistisch is.

De vraag is daarom niet welke aanpak voor iedereen de beste is maar welke aanpak jij werkelijk hebt geprobeerd en of deze voldoende zorgvuldig was opgebouwd om een eerlijke conclusie te kunnen trekken.

Heb je het advies gekregen om met GLP-1 te beginnen, maar wil je eerst onderzoeken of een goed begeleide keto leefstijl in jouw situatie passend is? Tijdens een adviesgesprek kijken we naar je gezondheid, medicatie, metabole achtergrond en alles wat je tot nu toe hebt geprobeerd. Op basis daarvan krijg je een eerlijk advies over de vraag of en op welke manier een keto leefstijl voor jou een verantwoorde volgende stap kan zijn.