Je hebt een normaal gewicht. Misschien zegt je BMI zelfs dat je precies goed zit. En toch voel je dat je gezondheid niet optimaal is. Je hebt minder energie, je slaapt slechter, of je merkt dat je buik minder strak wordt. Het kan verwarrend zijn: “Hoe kan ik dit nu hebben, als mijn gewicht verder goed is?”

In mijn praktijk zie ik dit regelmatig bij vrouwen rond de overgang. Het gewicht blijft stabiel, maar de buik verandert en de energie zakt.

De waarheid is dat een gezond gewicht of een ‘goede BMI’ niet automatisch betekent dat je metabool gezond bent. Er zijn betere manieren om naar je gezondheid te kijken.

Waarom BMI tekortschiet

BMI (Body Mass Index) is een eenvoudige rekensom van je gewicht en lengte. Handig als globale maat, maar beperkt. Het zegt niets over waar je vet zich ophoopt of hoe je stofwisseling functioneert. En juist dát is waar metabole gezondheid over gaat.

Dat verklaart waarom veel mensen met een gezond BMI tóch te maken krijgen met vermoeidheid, insulineresistentie of zelfs verhoogde gezondheidsrisico’s.

TLR: een betere maat

Een betrouwbaardere maat is de taille-lengte-ratio (TLR). Je berekent die door je tailleomtrek (in cm) te delen door je lengte (in cm).

• Lager dan 0,5 = meestal gezond
• 0,5 of hoger = verhoogd risico
• Boven 0,6 = ernstig verhoogd risico

Stel: je bent 170 cm lang en weegt 65 kilo. Je BMI is dan 22, keurig binnen de gezonde range. Maar je taille is 90 cm. Dat geeft een TLR van 0,53. En dat laat zien dat er tóch sprake is van een verhoogd risico, ondanks een normaal gewicht.

De taille-lengte-ratio is geen diagnose, maar wel een waardevolle vroege graadmeter.

Waarom vetverdeling ertoe doet

Niet al het lichaamsvet is gelijk. Vet rond je buik — ook wel visceraal vet genoemd — gedraagt zich anders dan vet op je heupen of dijen. Het is actiever, beïnvloedt je hormonen en kan leiden tot:

• insulineresistentie
• chronische ontstekingen
• hogere kans op diabetes type 2
• hart- en vaatziekten
• hormonale ontregelingen, zoals PCOS

Dit proces is complexer dan vaak wordt gedacht. Het gaat niet alleen om vet, maar om hormonale en metabole interacties. Daarom kan iemand er slank uitzien en toch serieuze gezondheidsrisico’s hebben.

Insulineresistentie: meer dan buikvet alleen

Een verhoogde taille-lengte-ratio gaat dus vaak samen met insulineresistentie. Dat betekent dat je lichaam steeds minder goed reageert op insuline, waardoor je bloedsuikerspiegel vaker te hoog blijft.

De signalen daarvan zijn breder dan alleen een groeiende buik of minder energie. Veelvoorkomende klachten zijn onder andere:

• hardnekkige trek of snaaien, vooral in zoetigheid
• een energiedip na de maaltijd
• moeite met afvallen, ook bij een normaal gewicht
• verhoogde bloeddruk of cholesterol
• brain fog of concentratieproblemen
• stemmingswisselingen of prikkelbaarheid
• bij vrouwen: onregelmatige menstruatie of verergerde overgangsklachten

Dit zijn signalen die ik dagelijks terugzie in mijn praktijk. Maar ze vragen altijd om individuele beoordeling — zeker wanneer er al medicatie of bestaande diagnoses spelen.

Herken je meerdere van deze signalen, dan is dat vaak een teken dat je stofwisseling uit balans is — ook al laat je BMI niets afwijkends zien.

Twijfel jij of je insulineresistentie hebt? Doe dan de insulineresistentie check.

Wat kun je zelf doen?

Alleen meer sporten of minder eten is zelden voldoende wanneer er sprake is van insulineresistentie, maar een aanpak die je hormonen en bloedsuiker weer in balans brengt is al een stap in de goede richting:

• Eet drie stevige maaltijden per dag, zonder tussendoortjes.
• Beperk snelle koolhydraten en suikerpieken.
• Zorg voor voldoende eiwit en gezonde vetten.
• Let op slaap en stress, die beide invloed hebben op je stofwisseling.

Maar wanneer hormonale ontregeling al speelt, is alleen deze basis vaak niet genoeg. Dan vraagt het om een gerichte aanpak.

Samenvattend

Een normaal gewicht of een gezonde BMI is dus geen garantie voor gezondheid. Je taille-lengte-ratio geeft een veel beter beeld. Merk je dat je buik toeneemt of dat je energie wegzakt, terwijl de weegschaal niets afwijkends laat zien? Dan is dat een signaal dat er meer speelt, en zeker rond de overgang kan dit proces versneld verlopen.

Voel je dat er inderdaad meer speelt?
Dat je energie verandert, je buik toeneemt of je klachten verschuiven, terwijl je BMI “goed” blijft?

Dan is het verstandig om breder te kijken naar je metabole en hormonale gezondheid.

In Keto zonder de Valkuilen beoordelen we zorgvuldig hoe jouw stofwisseling functioneert, waar insulineresistentie mogelijk een rol speelt en wat jouw lichaam op dit moment nodig heeft. Geen standaard protocol, maar een aanpak die past bij jouw fase, klachten en voorgeschiedenis.

Zeker wanneer er al hormonale klachten, overgangsverschijnselen of medicatie spelen, is zelf experimenteren niet altijd de meest veilige route.

Wil je dit professioneel en doordacht aanpakken?
Dan is dit traject een logische volgende stap.