de informatie in dit artikel is ook beschikbaar als podcast aflevering

---

In de overgang verandert er veel in je lichaam. Dalend oestrogeen en progesteron spelen daar een grote rol in — dat merk je in energie, stemming en herstel.

Toch verklaart dat niet alles. De ernst van je klachten hangt niet alleen af van hormonen, maar ook van wat er dieper in je cellen gebeurt: de gezondheid van je mitochondriën.

Mitochondriën: de motor van je energie

Elke cel in je lichaam heeft mitochondriën: de kleine fabriekjes waar energie wordt gemaakt. Zij vertalen de signalen van je hormonen in actie. Als ze goed functioneren, voel je dat meteen: je hebt energie, focus, veerkracht. Maar als ze haperen, merk je dat ook: brain fog, stemmingswisselingen, pijn, trager herstel.

Juist in de overgang staan mitochondriën onder druk. Dat komt door twee dingen:

• Je oestrogeenspiegels dalen. Oestrogeen stimuleert normaal gesproken de werking van mitochondriën. Als dat wegvalt, draait de fabriek trager.
• Je cellen hebben vaak al jarenlange belasting achter de rug. Bloedsuikerpieken, insulineresistentie, chronische stress en bewerkte voeding zorgen ervoor dat de energiefabrieken minder soepel werken.

Het resultaat? Een lijf dat niet meer reageert zoals je gewend was.

Glucose of ketonen: welke brandstof kies je?

Mitochondriën kunnen verschillende brandstoffen gebruiken. De meeste mensen draaien vooral op glucose. Dat levert energie, maar met veel schommelingen en meer “afvalstoffen” in de vorm van oxidatieve stress.

Ketonen zijn een alternatief. Ze ontstaan wanneer je koolhydraten laag genoeg zijn en je lichaam overschakelt op vetverbranding. Voor mitochondriën zijn ketonen vaak een efficiëntere en schonere brandstof.

Waarom ketonen vaak rust geven

• Ze leveren per molecuul méér energie (ATP).
• Je verbranding wordt gelijkmatiger, met minder pieken in bloedsuiker en insuline.
• Er ontstaat minder “ruis” (oxidatieve stress), waardoor cellen beter kunnen communiceren.
• Ketonen geven zelf signalen aan je cellen om op te ruimen en te herstellen, ze stimuleren zelfs de aanmaak van nieuwe mitochondriën.

Samen levert dat bij veel vrouwen meer energie en helderheid op én stabiliteit in stemming.

Waarom dit juist in de overgang belangrijk is

Hormonen veranderen in deze levensfase, dat staat vast. Hormoontherapie kan voor sommige vrouwen daarom een waardevolle keuze zijn. Maar leefstijl blijft ondertussen je hefboom: hoe rustiger je mitochondriën draaien, hoe beter je lijf met hormonale veranderingen omgaat — met of zonder therapie.

Door te kiezen voor ketose geef je je cellen brandstof die ze begrijpen. Je haalt de ruis weg, vermindert de belasting en helpt je mitochondriën weer beter te werken. Dat maakt vaak een wereld van verschil in hoe je de overgang doorkomt.

En hoe pak je dit aan?

Misschien klinkt het ingewikkeld om je voeding zo om te buigen dat je lichaam weer ketonen gaat maken. In de praktijk gaat het vooral om terug naar de basis.

• Kies pure voeding. Denk aan vlees, vis, eieren, groenten en gezonde vetten zoals roomboter, olijfolie en avocado. Laat bewerkte oliën en pakjes zoveel mogelijk staan.
• Beperk koolhydraten. Meestal betekent dit dat je onder de 30 gram koolhydraten per dag blijft. Geen brood, rijst, pasta of aardappelen, maar wel groente en eventueel wat bessen.
• Eet drie maaltijden per dag. Geef je lichaam rust tussen de maaltijden. Tussendoortjes houden je bloedsuiker en insuline hoog, en dat maakt het lastiger om in vetverbranding te komen.
• Zorg voor een duidelijke eiwitbron per maaltijd. Eieren, vis, vlees of zuivel zoals cottage cheese helpen je spiermassa én je mitochondriën.
• Beweeg slim. Dagelijks wandelen voor metabole rust, en een paar keer per week lichte krachttraining om je energiefabrieken veerkrachtiger te maken.
• Kies vetkwaliteit. Olijfolie, roomboter, avocado en vette vis zijn ondersteunend; vermijd industriële zaadoliën zoveel mogelijk.
• Denk aan mineralen en hydratatie. Zeker in de eerste weken. Je lichaam verliest meer vocht en elektrolyten, en dat kan leiden tot de bekende keto griep. Voldoende zout, magnesium en kalium maken een groot verschil.
• 7–9 Uur slaap waar mogelijk. Vaste bedtijden helpen je hormoonritme.

Het gaat niet om strengheid of een lijstje regels. Het gaat om rust en stabiliteit in je cellen. Daar merk je de effecten van in je energie, je focus en je stemming.

Wat je meestal kunt verwachten

• Week 1–2: je lijf schakelt om; mineralen en voldoende eten zijn nu belangrijk.
• Week 2–3: vaak meer mentale rust en minder snackdrang.
• Week 3–4: stabielere energie; meten van ketonen kan, maar hoeft niet.

Iedereen reageert anders; kijk vooral naar hoe je je voelt en naar je dagritme.

Wil je meer weten over de keto leefstijl? Kijk dan ook eens in de Kennisbank of bij het kopje Dit is keto

Als je dit niet alleen wilt doen

De meeste vrouwen vinden het spannend om zelf te starten. Misschien herken jij dat ook. Je hebt al zoveel geprobeerd, en je wilt voorkomen dat dit weer “iets nieuws” wordt dat niet vol te houden is.

Dat is precies waar ik je bij help. Met duidelijke uitleg, een plan dat bij jou past en begeleiding onderweg. Zodat je het niet alleen hoeft te doen, maar stap voor stap leert hoe keto wél kan werken in jouw leven en jouw lijf.

Wil je ontdekken wat ik voor jou kan betekenen?
De eerste stap is een adviesgesprek.

Dit artikel is bedoeld ter informatie en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Overleg bij twijfel of een medische aandoening altijd met je arts of therapeut.

Veelgestelde vragen

---

Alles wat ik schrijf, komt voort uit mijn werk als keto coach en ketogeen therapeut — maar ook uit mijn eigen ervaring. Ik zie hoe vrouwen zich verliezen in strijd met hun lijf, en hoe veel rust er ontstaat als ze leren hoe hun lichaam écht werkt.

– Sevi Rutgrink