De informatie in dit artikel is nu ook beschikbaar als podcast
Als je migraine hebt, weet je dat het je leven tijdelijk stilzet. Je agenda valt weg. Het licht wordt ondraaglijk. Je hoofd voelt alsof het van binnenuit klopt.
En misschien slik je al jaren medicatie — met wisselend resultaat.
Dan is het logisch dat je je afvraagt: kan voeding hier écht verschil maken?
Uit onderzoek blijkt dat vanwege het verminderen van ontstekingen in de hersenen een keto leefstijl gunstig kan uitpakken. In mijn eigen praktijk valt het mij ook op dat cliënten die last hebben van migraine zeer positieve resultaten behalen. Dus hoe zit dat?
Wat is migraine eigenlijk?
In de meeste gevallen veroorzaakt migraine ernstige bonkende pijn aan de voorkant, zijkant of achterkant van je hoofd. Een aanval duurt meestal tussen de vier en 72 uur. Behalve pijn gaat een migraine aanval vaak gepaard met andere ingrijpende symptomen zoals:
- wazig zien
- duizeligheid
- misselijkheid en braken
- extreme gevoeligheid voor licht, geluiden en geuren
Ongeveer een derde van alle migraineaanvallen gaat gepaard met aura verschijnselen:
- het zien van vlekken, knipperende lichten of andere visuele vervormingen in beide ogen
- tintelingen in de ledematen, gezicht of lippen, meestal aan een kant van het lichaam
- vlak voor de aanval moeite met spreken
Geschat wordt dat ongeveer 1 miljard mensen wereldwijd migraine hebben. Ongeveer twee keer zoveel vrouwen als mannen hebben last van deze hoofdpijn: schommelende oestrogeenspiegels in de puberteit, tijdens de menstruatiecyclus en de overgang zijn bekende veroorzakers van migraine. En zit migraine in de familie? Dan heb jij meer kans om het ook te krijgen.
Veelvoorkomende triggers
Migraine wordt vaak uitgelokt door meerdere factoren tegelijk. Het is zelden één duidelijke oorzaak, maar eerder een optelsom die de emmer doet overlopen. Toch zijn er een aantal veelvoorkomende triggers die we vaak terugzien:
- stress
- depressie
- uitdroging
- te weinig eten of vasten
- gebrek aan goede slaap
- te plotseling ontwennen van cafeïne
- veranderingen in het weer en luchtdruk
- bepaalde voedingsmiddelen zoals chocola, kaas, alcohol, zoetstoffen en toevoegingen in levensmiddelen
Frequentie en medicatie
De frequentie van migraine varieert van persoon tot persoon. Sommigen krijgen een paar keer per jaar een aanval, anderen een of twee keer per maand. Mensen met chronische migraine kunnen zelfs 15 of meer dagen per maand hoofdpijn hebben.
Pijnstillers, triptanen en andere medicijnen kunnen helpen om symptomen te verminderen bij acute aanvallen, anti-epileptica en andere soorten medicijnen kunnen migraine helpen voorkomen. Het nadeel is dat je wel rekening moet houden met eventuele bijwerkingen. Bovendien ontwikkelen sommige mensen geneesmiddelen-resistente migraine.
Dat is vaak het moment waarop vrouwen gaan zoeken naar iets dat dieper werkt dan symptoombestrijding.
In het kort
Migraine is ernstige hoofdpijn die meestal gepaard gaat met misselijkheid, duizeligheid en gevoeligheid voor licht en geluid. Migraine komt vaker voor bij vrouwen en kan worden uitgelokt door hormonale veranderingen, bepaalde voedingsmiddelen, stress en andere factoren. Medicijnen bieden voor sommige mensen verlichting, maar hebben vaak bijwerkingen.
Hoe keto kan helpen bij migraine
De exacte mechanismen achter migraine zijn, ondanks vele onderzoeken, nog niet bekend. Over het algemeen is de gedachte dat ontstekingen, chemisch onevenwicht en een verstoord energiemetabolisme in de hersenen een rol spelen. Sommig onderzoek suggereert dat in reactie op een energietekort of een chemische onbalans in de hersenen de migraine aanval zelf een poging van de hersenen kan zijn om het evenwicht te herstellen.
Interessant om te weten: epilepsie is een andere neurologische aandoening die verband lijkt te houden met migraine en misschien soortgelijke mechanismen heeft. Het keto dieet wordt al lange tijd gebruikt om epilepsie te behandelen en is ook een goedgekeurde therapie voor mensen die niet reageren op anti-epileptica.
Een keto leefstijl kan dus op vergelijkbare wijze werken bij migraine. Naast fungeren als een alternatieve energiebron voor de hersenen kunnen ketonen ook ontstekingen verminderen en andere factoren die een rol spelen bij migraine gunstig beïnvloeden.
Uit kleine studies blijkt dat door een keto leefstijl de frequentie en de ernst van migraine verminderden wat bij sommige deelnemers leidde tot een verminderd gebruik van medicijnen. Die verbetering trad echter niet bij iedereen op. Meer onderzoek blijft dus wel nodig.
Wat wél duidelijk is: migraine is geen puur hoofdpijnprobleem. Het is een energieprobleem in het brein. En dát is precies waar ketonen ingrijpen.
Zelf duiken in onderzoek? Dat kan hier
Wat ik in mijn praktijk zie
In de afgelopen jaren meldden zich steeds meer vrouwen in mijn praktijk met migraine. Niet iedereen geeft daarbij aan dat de migraine de hoofdreden is om te starten met een keto leefstijl: overgewicht, overgangsklachten en leefstijlaandoeningen zoals hoge bloeddruk geven vaak de doorslag om de stap te zetten. En dan, na enkele weken, valt ineens op dat de migraine minder wordt.
In veruit de meeste gevallen was er sprake van:
- minder vaak migraine
- verdwijnen van migraine
- verminderde ernst van de migraine
- verbetering in het omgaan met symptomen
Niet door een pil. Maar doordat het metabolisme rustiger wordt.
Dit soort resultaten levert natuurlijk ontzettend veel op in het dagelijks leven:
- verhoogde productiviteit
- minder of geen medicatiegebruik
- minder uitval in je sociale leven en op de werkvloer
- vermindering van stemmingswisselingen en depressieve gevoelens
Wil je hiermee starten? Lees dit eerst
Migraine is gevoelig voor fouten in de opbouw. Te weinig eten, te snel vasten of verkeerd omgaan met elektrolyten kan aanvallen juist uitlokken. Daarom is zorgvuldigheid hier essentieel.
- gebruik je medicijnen? Bespreek de overstap naar keto dan altijd eerst met de voorschrijvend arts
- laat je niet afleiden door wat een buurvrouw of collega jou vertelt over keto en zoek professionele hulp als je niet goed weet wat je moet doen
- maak niet de fout om te denken dat een koolhydraatbeperkt voedingspatroon met >50 gram koolhydraten volstaat, het is echt de bedoeling dat je in ketose komt én blijft
- zorg dat je keto griep voorkomt en let vooral op magnesium; uit onderzoek blijkt dat magnesium suppletie de frequentie en ernst van migraine kan verminderen
- vermijd alle zoetstoffen, ook de natuurlijke, deze kunnen aanvallen uitlokken
- ga niet opzettelijk vasten en zorg dat je drie verzadigende maaltijden eet in een voor jou acceptabel tijdraam
- houd een migraine dagboek bij zodat je goed in kaart kan brengen welke veranderingen de keto leefstijl teweeg brengt
- geef het de tijd; alhoewel verbetering soms al snel optreedt zie ik toch ook regelmatig dat er (veel) meer tijd overheen kan gaan. Wees dus geduldig en zorg ervoor dat je minimaal 6 maanden strikt de keto leefstijl volgt
Heb jij migraine en merk je dat medicatie alleen niet genoeg is?
Dan is dit geen moment voor experimenteren.
In mijn trajecten kijk ik niet alleen naar koolhydraten, maar naar hormonen, stressbelasting, slaap, eetfrequentie en elektrolyten — factoren die bij migraine het verschil maken.
Plan een adviesgesprek en ontdek of een keto aanpak in jouw situatie passend is.