de informatie in dit artikel is ook beschikbaar als podcast aflevering

---

Veel mensen denken dat glutenvrij eten automatisch betekent dat je gezond bezig bent. Zeker als je net begint met een ketogeen voedingspatroon ontstaat snel het misverstand: “Keto is toch glutenvrij? Dan zijn glutenvrije producten dus prima.” Maar klopt dat wel?

In dit artikel lees je waarom dat níet klopt, wat gluten precies doen in je lijf, én waarom glutenvrije producten je keto-aanpak juist kunnen tegenwerken.

Is het verstandig om gluten te vermijden?

Mijn professionele mening?
Ja, eigenlijk wel.

En dat leg ik je graag uit.

Gluten zijn eiwitten die van nature in granen zitten en zorgen voor de rek en stevigheid van deeg. Het zijn dus geen losse stoffen die worden toegevoegd, maar een natuurlijk onderdeel van tarwe, rogge en gerst. Je vindt ze dus in brood, crackers, wraps, pasta, ontbijtgranen en koekjes, maar ook in allerlei kant-en-klaar producten, sauzen en vleeswaren, zit vaak gluten als bindmiddel.

Voor mensen met coeliakie (glutenallergie) is het duidelijk dat ze gluten moeten vermijden. Maar voor de overgrote meerderheid van mensen is dat nooit onderzocht — en wordt het pas een onderwerp als ze klachten ervaren zoals buikpijn, een opgeblazen gevoel, wisselende ontlasting of vermoeidheid.

Veel mensen merken dat hun klachten verminderen wanneer ze gluten weglaten, ook als er geen sprake is van een officiële intolerantie of allergie. Dat heeft te maken met wat gluten doen in je lichaam — en dan met name met de gezondheid van je darmwand.

Wat doen gluten met je darmwand?

Onderzoek toont aan dat gluten een negatieve invloed kunnen hebben op je darmslijmvlies: er ontstaat dan darmdoorlaatbaarheid, ook wel bekend als lekkende darm. En dit kan dus ook gebeuren als je geen coeliakie hebt.

Lekkende darm ontstaat ook nooit van het ene op het andere moment: dit is een proces van jaren. Dus als jij nu nog geen symptomen ervaart, wil dat helaas niet zeggen dat dit altijd zo blijft.

Het slijmvlies van je darmen is ontworpen om voedsel, afval en microben veilig in je spijsverteringskanaal te houden. Gluten veroorzaken echter het vrijkomen van een ontstekingsbevorderend eiwit, zonuline. Dit zonuline opent de verbindingen in het slijmvlies van de darm en veroorzaakt vervolgens minuscule gaatjes.

Deze gaatjes zorgen ervoor dat voedseldeeltjes in je bloedbaan kunnen lekken. Je lichaam geeft dan een immuunrespons af.
En deze immuunrespons is het begin van systemische ontstekingen.

Andere redenen om gluten te vermijden

Dit alleen kan natuurlijk al genoeg reden zijn om te stoppen met het consumeren van glutenhoudend voedsel. Maar er zijn ook nog andere redenen:

• er zijn nieuwe vormen van gehybridiseerde tarwerassen, ook bekend als dwergtarwe, die amylopectine bevatten — een superzetmeel dat erger is dan suiker
• gluten bevatten ook het ontstekingsbevorderende gliadine-eiwit
• er is kans op de aanwezigheid van glyfosaat, een onkruidverdelger
• en het conserveermiddel calciumpropionaat, dat vaak in verband wordt gebracht met stemmings-, gedrags- en aandachtsproblemen

Feit is: we hebben gluten en het voedsel waarin het zit ook helemaal niet nodig.
Het oorspronkelijke menselijke dieet bestaat uit dierlijke eiwitten en vetten, met seizoensgebonden groente en fruit.

Onze moderne granen dragen vooral bij aan:

• ontstekingen
• auto-immuunziekten
• spijsverteringsstoornissen
• bloedsuiker- en insulineproblemen
• obesitas

Als je een goede metabole gezondheid nastreeft, is het dus altijd verstandig om zeer terughoudend te zijn met gluten.

Glutenvrij is niet automatisch gezond

Hier gaat het vaak mis.
Mensen besluiten glutenvrij te gaan eten, en vullen hun winkelwagentje met glutenvrij brood, crackers, pasta of koekjes.
Dat voelt gezond — maar dat is het zelden.

Veel glutenvrije producten uit de supermarkt zijn namelijk:

• sterk bewerkt
• arm aan voedingsstoffen, vezels en vetten
• rijk aan zetmeelrijke meelsoorten (rijst, mais, aardappel)
• vol zaadolie en verdikkingsmiddelen
• voorzien van toegevoegde suikers of zout

Je haalt de gluten eruit, maar je vervangt ze door producten die je lijf net zo goed overbelasten.

Keto draait ook niet om het schrappen van één stofje, maar om het herstellen van je stofwisseling: je bloedsuiker komt tot rust, je darmen krijgen de kans om te herstellen, en je lichaam leert weer vertrouwen op vetverbranding.

Gluten verdwijnen in een goed ketogeen eetpatroon vanzelf, zonder dat je ze hoeft te ‘vervangen’. Je eet gewoon voeding die van nature al glutenvrij én voedzaam is:

• vlees, vis, gevogelte
• eieren
• niet-zetmeelrijke groenten
• laag-koolhydraat fruit zoals avocado, blauwe bessen en aardbeien
• gezonde vetten zoals roomboter, olijfolie, avocado
• noten, zaden, kruiden, bottenbouillon

Keto werkt niet omdat het glutenvrij is maar omdat het je lichaam voedt en tot rust brengt.
Daar passen geen glutenvrije koekjes bij. Ook niet als er “gezond” op de verpakking staat.

Samengevat

• Gluten kunnen je darmwand aantasten, ook zonder coeliakie
• Ze kunnen bijdragen aan ontstekingen, hormonale disbalans en overbelasting van je immuunsysteem
• Glutenvrije supermarktproducten zijn meestal sterk bewerkt en arm aan voedingsstoffen
• Keto is glutenvrij, maar glutenvrij is zelden keto
• Echte voeding = voeding die van nature glutenvrij én voedzaam is

Twijfel je of starten met keto op dit moment passend is?

In een adviesgesprek brengen we zorgvuldig in kaart waar je nu staat en welke vorm van begeleiding logisch is in jouw situatie.