de informatie in dit artikel is ook beschikbaar als podcast aflevering

---

Je staat op en je voelt het alweer: die zeurende onderrug, die stijve vingers of dat beklemmende gevoel in je schouders. Chronische pijn: niet heftig misschien, maar altijd aanwezig. Soms vlamt het op. Soms is het een vage achtergrondruis die je humeur en energie ondermijnt. En vaak hoor je van artsen hetzelfde: “Leer ermee leven.”

Veel vrouwen nemen dat advies jaren serieus terwijl hun systeem ondertussen steeds gevoeliger wordt.

Maar wat als je lijf helemaal niet stuk is maar uit balans?
En wat als voeding daarin een grotere rol speelt dan je dacht?

Voor veel vrouwen in de overgang of daarna is dat geen zweverig idee maar een nuchtere benadering die gewoon werkt. In dit artikel neem ik je mee in hoe een keto leefstijl chronische pijn kan beïnvloeden — en vooral: waarom het werkt.

Wat gebeurt er in je lichaam bij chronische pijn?

Pijn ontstaat meestal als een waarschuwingssignaal.
Er is iets beschadigd, ontstoken of overbelast: je voelt pijn, past je gedrag aan en je lichaam herstelt.

Maar bij chronische pijn gaat dat anders. Je lijf blijft pijnsignalen afgeven, ook als er niets meer te genezen valt. Dat komt doordat het zenuwstelsel zich ‘herprogrammeert’: het blijft over-alert, overgevoelig, ontregeld.

Dat gebeurt onder invloed van:

• laaggradige ontsteking
• bloedsuikerschommelingen
• hormonale disbalans
• zwak functionerende mitochondriën (je cel-energiecentrales)
• slaaptekort en stress

Die factoren samen zorgen ervoor dat je zenuwstelsel steeds gevoeliger wordt. En jij dus meer pijn voelt, ook al is er geen duidelijke aanleiding.

Wat veel vrouwen onderschatten, is dat dit proces zelden vanzelf stabiliseert. Zonder gerichte verandering blijft het systeem zichzelf herhalen.

Ontstekingspijn vs. zenuwpijn: wat is het verschil?

Niet elke pijn werkt hetzelfde. En om te snappen of keto jou kan helpen, is het belangrijk om te weten wát voor pijn je hebt. Grofweg onderscheiden we twee vormen die vaak voorkomen:

1. Ontstekingspijn

Dit komt voort uit een actieve ontstekingsreactie — vaak sluimerend aanwezig.
Voorbeelden: artrose, reuma, overbelastingsklachten
Kenmerken:
• stijfheid in de ochtend
• warm of gezwollen gevoel
• verergert bij belasting
Voeding speelt hier een directe rol omdat je met koolhydraten en bewerkte voeding ontstekingen aanwakkert en met keto juist dempt.

2. Neuropathische pijn

Deze pijn ontstaat door beschadiging of overgevoeligheid van zenuwen.
Voorbeelden: zenuwpijn na gordelroos, hernia, MS, diabetesneuropathie
Kenmerken:
• brandend, tintelend, schietend
• komt en gaat
• vaak lastig te behandelen met pijnstillers
Ketonen zijn hier bijzonder relevant omdat ze het zenuwstelsel kunnen stabiliseren en prikkels dempen.

Veel vrouwen ervaren een mix. Bijvoorbeeld bij overgangsklachten, fibromyalgie of chronische migraine: het lijkt ontsteking maar er speelt ook overgevoeligheid van het zenuwstelsel mee. Juist dan loont het om breder te kijken — naar voeding, naar stressbelasting, naar je hele biochemie.

Wie alleen symptomen blijft bestrijden, laat de onderliggende prikkel bestaan.

Wat ketonen doen bij pijn, ontsteking en zenuwprikkels

Een keto leefstijl draait niet alleen om ‘minder koolhydraten’ of gewichtsverlies. Je brengt je lichaam in een andere stofwisseling, waarbij vetten de primaire brandstof worden. En dat heeft grote impact op hoe je je voelt én hoeveel pijn je ervaart.

Ketonen zijn méér dan brandstof, het zijn ook krachtige signaalstoffen. Maar wat doen ze precies?

• Ze remmen ontstekingsroutes in je lijf, waaronder de NLRP3-inflammasoom — een belangrijke ‘aan-knop’ voor ontsteking
• Ze verlagen oxidatieve stress, oftewel: de ‘roest’ in je cellen
• Ze verbeteren je mitochondriale functie, waardoor je cellen efficiënter energie maken
• Ze kalmeren je zenuwstelsel: ketonen verminderen glutamaat (een prikkelende neurotransmitter) en verhogen GABA (een kalmerende stof)
• Ze brengen je bloedsuiker tot rust, waardoor je minder last hebt van schommelingen in stemming, energie én pijnbeleving

Kort gezegd: ketonen brengen rust in je systeem. En juist die rust is wat je zenuwstelsel nodig heeft om minder gevoelig te worden voor pijn. Blijft die metabole rust uit, dan blijft ook het zenuwstelsel in paraatheid.

En precies daar blijft chronische pijn zich voeden.

Ervaringen met keto bij pijnklachten

Vrouwen die starten met ketogene voeding, merken vaak binnen een paar weken:

• minder ochtendstijfheid
• minder hoofdpijn of migraine
• soepeler bewegen
• minder pijnmedicatie nodig
• helderder hoofd, beter slapen

Dat is geen magie. Dat is biochemie.
En vooral: een lijf dat eindelijk niet meer continu ‘in de fik’ staat van binnen.

Neem bijvoorbeeld deze situaties uit mijn praktijk:

• Een vrouw met artrose in haar knieën die na zes weken keto weer zonder trapleuning omhoog komt.
• Een cliënte met fibromyalgie die voor het eerst in jaren ’s ochtends wakker wordt zónder een hoofd vol watten — en zonder paracetamol.
• Een vrouw met zenuwpijn na covid die dankzij stabielere bloedsuikers weer langere stukken kan wandelen zonder tintelingen.

Wat deze vrouwen gemeen hadden, is dat ze stopten met zelf blijven experimenteren en kozen voor een gerichte aanpak.

Chronische pijn vraagt om richting, niet om losse pogingen.

Hoe voeding pijn beïnvloedt: brood, suiker en bloedsuiker

Veel vrouwen beginnen de dag met volkorenbrood of havermout. Klinkt gezond toch? Maar voor een lichaam dat overprikkeld is, werkt het vaak averechts.
Waarom?

• Je bloedsuiker schiet omhoog
• Je insuline moet pieken
• Je energieniveau daalt snel
• En die schommelingen wakkeren nou juist ontstekingsreacties aan

Start je je dag met eiwitten, gezonde vetten en zonder snelle koolhydraten? Dan geef je je lichaam rust in plaats van een achtbaan. Voor veel vrouwen met pijn is dat het eerste voelbare verschil. Maar alleen je ontbijt aanpassen terwijl de rest van je metabolisme ontregeld blijft, is zelden voldoende.

Wanneer past keto bij jou, en wanneer niet?

Keto werkt niet als pleister op een wond. Het is een fundamentele verandering in hoe je lichaam energie gebruikt. Maar juist voor vrouwen in de overgang of daarna, bij wie pijnklachten samengaan met hormoonschommelingen, gewichtstoename en vermoeidheid, is het vaak precies de reset die nodig is.

Kleine aanpassingen kunnen verlichting geven.
Maar bij chronische pijn zie ik vaak dat half werk vooral leidt tot teleurstelling.
Het vraagt een aanpak die klopt in de basis, afgestemd op jouw hormonen, herstelvermogen en belastbaarheid.

Daar help ik je bij.
Met begeleiding die niet draait om regels, maar om inzicht.
Zodat je niet alleen minder pijn hebt maar ook weer vertrouwen krijgt in je lijf.

Wanneer voorzichtigheid nodig is

Keto is niet voor iedereen direct geschikt.

Gebruik je medicatie (zoals insuline, bloeddrukverlagers of antidepressiva)? Of heb je een medische aandoening zoals nierproblemen of ondergewicht? Dan is professionele begeleiding nodig. Ook als je een geschiedenis hebt met eetproblemen is zorgvuldige begeleiding belangrijk. Ik kijk altijd met je mee naar jouw situatie zodat het veilig en duurzaam is.

Blijf je zoeken, corrigeren en hopen dat het vanzelf stabiliseert?

Dan blijft je zenuwstelsel ook zoeken naar balans.

In een adviesgesprek kijken we zorgvuldig waar je nu staat en welke vorm van begeleiding logisch is — zodat je niet opnieuw begint, maar gericht opbouwt.